Oferta

Neurologopedia

PROFIL PACJENTA

Pacjentem może być zarówno dorosły jak i dziecko, osoba u której występują zaburzenia mowy, języka, komunikacji spowodowane opóźnionym rozwojem lub uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego. 


Pacjentem może być tez osoba z dysfagią czyli problemami z połykaniem , który to objaw występuje w przebiegu niektórych schorzeń neurologicznych. Takie osoby, odżywiane najczęściej przez PEG, zagrożone są zachłystowym zapaleniem płuc.

DOROŚLI

Trudności z komunikacją, będące skutkiem chorób neurologicznych, urazów czy udarów wpływają w bardzo dużym stopniu na samopoczucie osób zmagających się z tym problemem, oraz ich bliskich. 

AFAZJA

Do tej pory dobrze funkcjonujący dorosły traci ważną umiejetność, która dawała mu poczucie samodzielności i samostanowienia. Traci umiejetność mówienia lub jest ona w istotnym stopniu zaburzona. Mamy wówczas do czynienia z afazją. Najcześciej uwzględniając rodzaj objawów, rozróżniamy następujące jej rodzaje:

  • Afazja motoryczna inaczej ruchowa albo ekspresyjna – głównym objawem są zaburzenia w mówieniu czyli ekspresji języka. Chory nie mówi lub mówi w sposób nieprawidłowy zwykle będąc świadomym problemów z artykulacją
  • Afazja sensoryczna inaczej czuciowa, impresyjna – głównym objawem są zaburzenia rozumienia mowy, również tekstów pisanych. Wypowiedzi mogą przyjmować postać tzw. „sałatki słownej”, często są płynne, artykulacyjne poprawne, ale pozbawione sensu
  • Afazja mieszana ekspresyjno-impresyjna – zaburzenia dotyczą i rozumienia i nadawania mowy
  • Afazja nominacyjna/ amnestyczna – chory ma trudności w przypomnieniu sobie i używaniu nazw oraz w tworzeniu wypowiedzi poprawnych pod względem konstrukcji logiczno-gramatycznych
  • Afazja globalna – zniesienie zdolności do mówienia i rozumienia mowy

 

Niestety przy afazji często bywa i tak, że wsparcie mowy gestem tez stanowi problem i trudno przekazać nawet proste komunikaty w sposób niewerbalny.

Taki stan pacjenta czyni go zależnym od innych wpływając na stan psychiczny i jego i najbliższych. Stany depresyjne, wycofanie, zamknięcie w sobie, apatia to bardzo częsty obraz chorego. Nierzadko pojawia się złość i odreagowanie frustracji na sobie lub otoczeniu. Pocieszeniem jest fakt, że odpowiednio wcześnie włączona systematyczna rehabilitacja neurologopedyczna daje wymierne efekty. 

DYZARTRIA

Trzeba mieć na uwadze, że trudności w komunikacji dorosłych mogą mieć tez inne podłoże. W objawach neurologicznych związanych z mową wyszczególniamy też dyzartrię. Objawem jest tu zaburzenie prozodii mowy-nieprawidłowe wytwarzanie mowy, która staje się np cicha, niepłynna (z przerwami), monotonna, nierzadko o nosowym zabarwieniu, niewyraźna dla otoczenia. Zmianie ulega również akcentowanie. Innym objawem może być też obniżenie sprawności artykulatorów co wpływa na wyrazistość wymowy i jej rozumienie przez otoczenie. Wyróżniamy kilka rodzajów dyzartrii, które podobnie jak w przypadku afazji wynikają z rożnej lokalizacji w układzie nerwowym procesu chorobowego lub uszkodzenia. 

 Uwzględniając lokalizację wyróżniamy następujące jej rodzaje:

  • dyzartria korowa – objaw to zaburzenie ruchów gardła, krtani, języka; 
  • dyzartria piramidowa – objaw to m.in. mowa powolna, niepłynna, niewyraźna; 
  • dyzartria pozapiramidowa – uszkodzenie powoduje między innymi powolną i niewyraźną mowę, mamrotanie (charakterystyczne dla choroby Parkinsona)
  • dyzartria opuszkowa – uszkodzenie powoduje m.in. problemy z połykaniem (dysfagię), ale również zaburzenia żucia
  • dyzartria móżdżkowa – uszkodzenie powoduje zaburzoną koordynację ruchów narządów artykulacyjnych pojawia się mowa skandowana
  • dyzartria mieszana – uszkodzenia w różnych układach i strukturach powodując objawy mieszane

Problemy w komunikacji werbalnej występują w wielu innych chorobach i zawsze punktem wyjścia jest diagnoza pacjenta. Główne informacje uzyskujemy z dokumentacji medycznej, gdzie na podstawie badań obrazowych, badań klinicznych neurologicznych, psychologicznych, neurologopedycznych a także opinii od rehabilitantów i fizjoterapeutów, można zbudować plan efektywnej terapii pacjenta w gabinecie i/lub podczas terapii domowej. 

Mowa osób dorosłych jak widać może być zaburzona przez szereg czynników i ten problem może występować w wielu innych jednostkach chorobowych np. choroba Parkinsona, choroba Minora, pląsawica Huntingtona, stwardnienie rozsiane, u osób z upośledzeniem umysłowym występuje oligofazja a w chorobie psychicznej jaką jest schizofrenia pojawia się schizofazja. Zróżnicowane pod względem pochodzenia (często wywołane czynnikiem psychologicznym) zaburzenia mowy o charakterze jąkania również stanowią znaczny procent w terapii logopedycznej.

DZIECI

Dzieci w terapii logopedycznej to najczęściej te, u których diagnozuje się niedokształcenie mowy w typie dziecięcym. Pracuje się wówczas nad seplenieniem, rotacyzmem, kapacyzmem i innymi wadami.
Problemem istotnie wpływającym na proces komunikowania się dziecka z otoczeniem jest np opóźnienie rozwoju mowy, które jest rezultatem dysharmonii rozwoju, bądź konsekwencją poważnych zaburzeń rozwoju.

U dzieci również diagnozujemy afazję jednak istnieje podział w klasyfikacji determinowany wiekiem na: 

    • Niedokształcenie mowy w typie afazji – od 2 do 6 roku życia
    • Afazję dziecięcą – występującą po 6 roku życia

Inne problemy z komunikacją u dzieci wiążą się np. ze spektrum autyzmu, mutyzmem wybiórczym, upośledzeniem umysłowym, mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD), zespołami genetycznymi, (np. zespołem Downa) czy niektórymi zaburzeniami metabolicznymi.

Włączenie do terapii neurologopedycznej ekspertyzy psychologicznej oznacza wsparcie, nie tylko w zakresie korzystania z aparatu mowy, ale także usprawnia rekonwalescencję poprzez zaopatrzenie potrzeb emocjonalnych i poznawczych w całym procesie.